Het Europese antiwitwaspakket bracht niet alleen nieuwe regels maar ook een nieuwe toezichthouder: AMLA, de Autoriteit voor de bestrijding van witwassen en terrorismefinanciering. Zij is sinds 1 juli 2025 operationeel vanuit Frankfurt am Main en neemt vanaf 2028 het directe toezicht op de meest risicovolle financiële instellingen van de Unie op zich. Deze pagina zet haar taken op een rij, met per taak de verdieping een klik verderop.
Wat is AMLA? AMLA (Authority for Anti-Money Laundering and Countering the Financing of Terrorism) is opgericht bij Verordening (EU) 2024/1620, het derde instrument van het Europese antiwitwaspakket naast de AMLR en de zesde antiwitwasrichtlijn. De autoriteit heeft haar zetel in Frankfurt am Main en de verordening is sinds 1 juli 2025 van toepassing. Haar werkterrein beslaat de AMLR, de richtlijn en de verordening geldovermakingen.
AMLA is twee dingen tegelijk: een toezichthouder die vanaf 2028 zelf toezicht houdt op de meest risicovolle financiële instellingen van de Unie, en een spil die nationale toezichthouders en FIU's coördineert, toetst en van gezamenlijke normen voorziet. Voor de meeste Nederlandse instellingen verandert het aanspreekpunt niet, maar de lat wordt Europees gelegd.
Overzicht
Kredietinstellingen en financiële instellingen met een hoog restrisicoprofiel worden geselecteerd voor direct toezicht: ten minste 40 groepen en entiteiten in de eerste ronde. De eerste selectieprocedure begint uiterlijk op 1 juli 2027 en wordt binnen zes maanden afgerond; daarna volgt om de drie jaar een nieuwe ronde. Het directe toezicht start met ingang van 2028. AMLA toetst dan onder meer of de interne gedragslijnen, procedures en controles adequaat zijn en of de instelling haar sanctieverplichtingen naleeft.
Naar de interne gedragslijnenAan geselecteerde instellingen kan AMLA geldboeten opleggen bij een opzettelijke of onachtzame inbreuk op de AMLR of de verordening geldovermakingen, of bij niet-naleving van een bindend besluit. Met dwangsommen kan zij naleving van maatregelen en medewerking aan onderzoeken afdwingen.
Naar de AMLR-verplichtingenVoor alle niet-geselecteerde instellingen blijft de nationale toezichthouder bevoegd. AMLA beoordeelt de financiële toezichthouders periodiek, coördineert collegiale toetsingen bij de niet-financiële en bevordert zo een gelijke toepassing van het kader. In uitzonderlijke omstandigheden kan een financiële toezichthouder AMLA verzoeken het directe toezicht op een niet-geselecteerde instelling over te nemen.
Naar de poortwachterspraktijkAMLA vormt het steun- en coördinatiemechanisme voor de financiële inlichtingeneenheden: zij houdt de lijst van FIE's bij, ondersteunt hun werkzaamheden en initieert en coördineert gezamenlijke analyses van grensoverschrijdende verdachte transacties of activiteiten. De meldplicht zelf verschuift per 10 juli 2027 van ongebruikelijke naar verdachte transacties.
Naar de meldplichtAMLA bereidt technische normen voor en stelt richtsnoeren en aanbevelingen op die de open normen van het pakket invullen, zoals de gezamenlijke richtsnoeren met de EDPB over partnerschappen voor informatie-uitwisseling en de richtsnoeren over de bedrijfsbrede risicobeoordeling. Richtsnoeren zijn geen bindende norm; de verplichtingen van de AMLR gelden vanaf 10 juli 2027 ook zonder.
Naar artikel 75 AMLRNaar mijn mening verandert er voor de meeste Nederlandse instellingen aan het loket weinig: wie niet geselecteerd wordt, houdt de eigen nationale toezichthouder. De doorwerking is indirect maar reëel: de richtsnoeren en toetsingen van AMLA leggen de lat gelijk in de hele Unie, en de gedragslijnen die zij bij geselecteerde instellingen toetst zijn dezelfde artikelen 9 tot en met 15 die vanaf 10 juli 2027 voor iedereen gelden.
Naar de AMLR uitgelegdAchtergrond
Het antiwitwaspakket harmoniseert de regels; AMLA moet de toepassing ervan harmoniseren. Tot nu toe hield elke lidstaat op zijn eigen manier toezicht op dezelfde Europese normen, en werkten de FIU's vooral nationaal terwijl de geldstromen dat niet doen. De verordening geeft de autoriteit daarom een dubbele rol: zelf toezicht houden op de meest risicovolle financiële instellingen van de Unie, en de nationale toezichthouders en FIU's coördineren, toetsen en van gezamenlijke normen voorzien.
Deze pagina hoort bij het TRNKL-overzicht van de AMLR. Wie wil weten welke verplichtingen AMLA straks toetst, vindt de uitwerking per onderwerp in dat overzicht en in de onderliggende analyses, van de interne gedragslijnen tot de meldplicht en de sanctietoets.