Methode

Doelen-taxonomie. De 47 doelen (WB-01 t/m WB-47) zijn handmatig gecodeerd uit het hoofdstuk ‘Bouwen en wonen’ van het coalitieakkoord 2026–2030 (pp. 17–19). Elke bullet of zelfstandige beleidstoezegging is één doel; gegroepeerd in drie sporen volgens het akkoord zelf. Daarnaast staat WB-00 als referentiepunt — de gewenste productie van 100.000 woningen per jaar, die het akkoord noemt maar niet als harde toezegging vastlegt — en zijn er twee knelpunt-pagina’s, NC-01 (netcongestie) en ST-01 (stikstof): hoofdknelpunten voor de woningbouw die het akkoord buiten dit hoofdstuk adresseert. Samen 50 doelpagina’s.

Programma-mappings. De woningbouw-hoofdstukken uit de verkiezingsprogramma's van D66, VVD en CDA (2025) zijn doorgenomen; elke partij krijgt per doel hooguit één positie, met een status: behouden (in het akkoord overgenomen), afgezwakt (in zwakkere vorm terug) of gesneuveld (niet in het akkoord). Een belofte die meerdere doelen raakt, staat bij elk van die doelen. Doelen waarop geen enkele partij een expliciete programma-positie had, zijn als ‘uniek-coalitie’ gemarkeerd — een synthese die in de onderhandelingen is ontstaan.

Kamerstukken. Via de OData-API van het Open Data Portaal van de Tweede Kamer is op een lijst woningbouw-keywords gescand, voor alle zaken gestart vanaf 30-01-2026. Vervolgens is handmatig per zaak beoordeeld of die werkelijk woningbouw raakt en welk doel of welke doelen. 129 zaken zijn als relevant beoordeeld; het merendeel is aan één of meer WB-doelen gekoppeld, een twintigtal is bewust ongekoppeld gelaten omdat er geen passend akkoord-doel is.

Besluiten en stemmingen. Per Kamerzaak zijn via de API het Besluit en de stemming per fractie opgehaald. Voor de cohesie-analyse wordt gefilterd op besluit-datum vanaf beëdiging kabinet-Jetten (23-02-2026), zodat de claim ‘coalitiediscipline’ alleen besluiten omvat waarop een formele coalitie bestond.

Externe data — ‘Voortgang en context’. Voor doelen waar dat zinvol is, toont het dashboard cijfers uit openbare bronnen: CBS StatLine (woningvoorraad-mutaties 82235NED, eigendom en verhuurder 82900NED, doorlooptijd nieuwbouw 86260NED), de Landelijke Monitor Voortgang Woningbouw (ABF Research — plancapaciteit en betaalbaarheid), de Miljoenennota 2026 (budgettair belang van de hypotheekrenteaftrek), Netbeheer Nederland via de voortgangsrapportage van het Landelijk Actieprogramma Netcongestie, de Staat van de corporatiesector (Autoriteit woningcorporaties) en het jaarverslag van de Raad van State. Deze cijfers zijn context, geen toetsing: bij elk doel staat een notitie die uitlegt wat de cijfers wél en niet zeggen. Voor enkele doelen toont het dashboard daarnaast begrotingscijfers over 2025; die begroting is opgesteld onder het vorige kabinet en wordt nadrukkelijk als pre-akkoord-nulmeting gelabeld — niet als de begroting van dit akkoord zelf.

Externe toetsing. Waar onafhankelijke instanties zich over een doel hebben uitgesproken, toont het dashboard hun bevindingen onverkort in een apart blok. Eerste bron is het Verantwoordingsonderzoek 2025 van de Algemene Rekenkamer bij het Jaarverslag van het ministerie van VRO (Verantwoordingsdag, 20 mei 2026). Een bevinding is hier een geciteerd oordeel van de instantie zelf — niet een gevolgtrekking van TRNKL; waar de bewindspersoon weersprak of toezeggingen deed, staat dat erbij. Dit onderscheidt zich van de CBS-laag: ‘voortgang en context’ geeft kale cijfers, ‘externe toetsing’ geeft het oordeel van een onafhankelijke instantie.

Controle. De data is vóór publicatie onafhankelijk gecontroleerd via een gestratificeerde steekproef over alle lagen, op twee assen: de feitelijke juistheid van de cijfers tegen hun bron, en de juistheid van de koppeling van elk gegeven aan het betreffende WB-doel.

Beperkingen. (1) Korte observatieperiode (circa drie maanden) — patronen zijn zichtbaar maar niet definitief. (2) Voor een scherpe drie-lagen-gap-detectie (programma vs. akkoord vs. stemgedrag) is een aanvullende codeerlaag nodig die per motie de richting (pro- of anti-WB-doel) vastlegt. (3) De CBS-jaarcijfers lopen tot en met het laatst afgesloten jaar; ze tonen een trend en een uitgangssituatie, geen realtime stand. (4) Voor private verhuurders ontbreekt openbare financiële data — de corporatie-kengetallen dekken alleen de corporatiesector.

Reproduceerbaarheid. De volledige dataset staat in dashboard.sqlite; alle Python-scripts voor sync, codering, controle en generatie staan in dezelfde werkmap. De gemaakte keuzes zijn gedocumenteerd in werkgeheugen/projecten/politiek-dashboard/.