ZG-29 · Geestelijke gezondheidszorg Nieuw

Preventie mentale problemen en vroege interventie; programma's op school/werk/wijk; financiering en organisatie GGZ hervormen; sturing op uitkomsten

“We zetten in op preventie van mentale problemen van jongeren en volwassenen. We willen vroege interventie en voorkomen dat problemen te zwaar worden. We investeren in programma's op school, het werk en in de wijk om mentale veerkracht te versterken. Hervormen van de financiering en organisatie van de GGZ, zodat er capaciteit in menskracht en budget komt voor complexe zorg. Prikkels die lichte zorg bevoordelen worden afgebouwd er vindt meer sturing plaats op uitkomsten.”

Wat de coalitiepartijen in hun programma's schreven

Programma-posities en hun lot in het akkoord

D66
behouden
Wachtlijsten in de ggz verkorten; sterke basis; investeren in psychologische hulp en mentale veerkracht
VVD
behouden
Wachtlijsten in de ggz laten afnemen; suïcidepreventie en samenwerking versterken; 24/7-crisiszorg
CDA
behouden
Menselijke ggz; preventie van mentale problemen, vroege interventie en programma's op school, werk en in de wijk
Wat de Kamer ermee deed

Kamerzaken die ZG-29 raken

DatumSoortOnderwerpIndienerD66VVDCDAUitkomst
02-07-2026MotieMotie van het lid Westerveld over een plan voor een landelijk dekkend aanbod van vroegtijdige, gespecialiseerde psychosezorg E.M. Westerveld (PRO)Aangehouden
18-06-2026MotieMotie van het lid Synhaeve over een scale-upaanpak voor een select aantal mentalegezondheidsinitiatieven M. Synhaeve (D66)VVVAangenomen
18-06-2026MotieMotie van de leden Vliegenthart en Westerveld over de marktwerking in de gehele cruciale ggz afschaffenL. Vliegenthart (PRO)TTTVerworpen
18-06-2026MotieMotie van het lid Tijmstra over een eenduidig normenkader voor HIC's en IHT-teams E.S. Tijmstra (CDA)VVVAangenomen
18-06-2026MotieMotie van het lid Vliegenthart c.s. over voor 2027 alsnog het aantal opleidingsplaatsen voor gz-psychologen vaststellen op 1.240 L. Vliegenthart (PRO)TTTAangenomen
18-06-2026MotieMotie van het lid Wiersma over onderzoek naar de organisatie van zorg voor jongeren met complexe multiproblematiek F.M. Wiersma (BBB)TTTVerworpen
18-06-2026MotieMotie van het lid Van Meetelen over in kaart brengen in welke mate patiënten niet-passend worden geplaatst vanwege een gebrek aan passende capaciteit R.F. van Meetelen (PVV)VVVAangenomen
18-06-2026MotieMotie van het lid Coenradie over borgen dat toegankelijkheid leidend is bij zorginkoop I. Coenradie (JA21)VVVAangenomen
18-06-2026MotieMotie van het lid Coenradie over een plan voor de brede landelijke uitrol van mentalegezondheidsnetwerken I. Coenradie (JA21)VVVAangenomen
18-06-2026MotieMotie van de leden Jimmy Dijk en Dobbe over niet bezuinigen op de langdurige ggz J.P. (Jimmy) Dijk (SP)TTTVerworpen
18-06-2026MotieMotie van de leden Jimmy Dijk en Dobbe over een uitbreiding van het aanbod van mentale ondersteuning aan slachtoffers van seksueel geweld J.P. (Jimmy) Dijk (SP)VVVAangenomen
18-06-2026MotieMotie van het lid Synhaeve over de Kamer na het afsluiten van de nieuwe contracten informeren over het gebruik van exclusiecriteria M. Synhaeve (D66)VVVAangenomen
08-06-2026MotieMotie van het lid Tijmstra over het belang van gezamenlijke scholing van spoedzorg en ggz onder de aandacht brengen bij het Zorginstituut Nederland E.S. Tijmstra (CDA)VVVAangenomen
01-06-2026MotieMotie van het lid Dobbe over niet bezuinigen op de gehandicaptenzorg en de langdurige ggz S.E.M. Dobbe (SP)TTTAangenomen
05-03-2026MotieMotie van het lid Dobbe c.s. over een uitwerking van de denkrichtingen A en B uit het ibo-rapport Mentale gezondheid en ggz S.E.M. Dobbe (SP)VVVAangenomen
05-03-2026MotieMotie van het lid Coenradie c.s. over een plan van aanpak voor een pilot met lichte ggz-interventiesI. Coenradie (JA21)VVVAangenomen
04-03-2026AmendementGewijzigd amendement van het lid Bikker c.s. ter vervanging van nr. 83 over middelen voor suïcidepreventieM.H. Bikker (ChristenUnie)VVVAangenomen
02-03-2026AmendementAmendement van het lid Bikker c.s. over middelen voor suïcidepreventieM.H. Bikker (ChristenUnie)Ingediend — geen stemming
Overige Kamerstukken — inbreng zonder stemming

Position papers, brieven, schriftelijke vragen en verzoeken die dit doel raken maar waarover de Kamer niet heeft gestemd.

DatumSoortOnderwerpIndiener
01-07-2026Brief regeringAntwoorden op vragen commissie van de V-100 inzake de mentale gezondheid van jongerenW.R.C. Sterk
29-06-2026Brief regeringReactie op verzoek commissie over over de mogelijke misdiagnose tussen posttraumatische stressstoornis (PTSS) en psychotische stoornissenS.T.M. Hermans
29-06-2026Schriftelijke vragenHet bericht 'Ondanks AZWA-afspraak worden ‘te zware’ ggz-cliënten nog steeds geweigerd'M. Synhaeve (D66)
04-06-2026Brief regeringBeleidsreactie op het Incidentonderzoek Nieuwegein – Onderzoek naar de aanloop naar het dodelijk steekincident in Nieuwegein op 1 februari 2025K.T. van Bruggen
01-06-2026Brief commissie3-den; misstanden in ggzM.E. Esmeijer
29-05-2026OverigVerslag van een commissiedebat, gehouden op 26 maart 2026, over GGZ / SuïcidepreventieM. Mohandis (GroenLinks-PvdA)
28-05-2026Brief regeringReactie op verzoek commissie inzake een afschrift van het antwoord op de brief van Lentis cs. over toepassing van de Wet DBA binnen de geestelijke gezondheidzorgS.T.M. Hermans
28-05-2026Brief regeringReactie op verzoek commissie over de petitie 'Weg met de Wachtlijsten Hulp kan niet wachten'S.T.M. Hermans
08-05-2026Schriftelijke vragenToezeggingen over omzetplafonds in de GGZ.S.E.M. Dobbe (SP)
24-03-2026Brief regeringVierde Landelijke Agenda suïcidepreventie 2026 -2030S.T.M. Hermans
19-03-2026Brief regeringBeleidsreactie bij het advies van de Gezondheidsraad 'Risicoreductie en vroegdiagnostiek dementie'W.R.C. Sterk
17-03-2026Brief regeringVoortgang Langdurige ggzW.R.C. Sterk
17-03-2026Schriftelijke vragenHet bericht dat een failliete ggz-aanbieder mogelijk wordt overgenomen door een private equity investeerderS.E.M. Dobbe (SP)
09-03-2026Brief regeringAntwoorden op vragen commissie over Verzamelbrief curatieve ggz (Kamerstuk 25424-768)S.T.M. Hermans
05-03-2026Brief regeringOverzicht onderzoek dementie en sekseverschillenS.T.M. Hermans
03-03-2026Position paperPosition paper GGZ Oost Brabant t.b.v. rondetafelgesprek Terugdringen suïcide onder jongeren d.d. 11 maart 2026
03-03-2026Position paperPosition paper 113 Zelfmoordpreventie t.b.v. rondetafelgesprek Terugdringen suïcide onder jongeren d.d. 11 maart 2026
Voortgang en context

Wat de cijfers zeggen

Externe data uit NZa die dit doel raakt.

Ggz-aanmelding binnen de Treeknorm
Aandeel mensen dat binnen de Treeknorm (vier weken) een aanmeldgesprek in de ggz krijgt. Meest recente NZa-meting (2024).
33,0%
Periode: 2024
Ggz-behandeling binnen de Treeknorm
Aandeel mensen dat binnen de Treeknorm (tien weken) een behandeling in de ggz start. Meest recente NZa-meting (2024).
61,0%
Periode: 2024
Externe toetsing

Wat onafhankelijke instanties constateren

Bevindingen uit rapporten van onafhankelijke instanties die dit doel raken. Het dashboard geeft ze onverkort weer — het oordeel is van de instantie zelf, niet van TRNKL. Waar de bewindspersoon weersproken of toegezegd heeft, staat dat erbij.

ConstateringNederlandse Zorgautoriteit (NZa)
Bijna 97.450 ggz-wachtplekken; ruim de helft boven Treeknorm
De NZa constateert dat de wachttijden in de ggz onverminderd hoog blijven: in december 2023 waren er 97.450 wachtplekken, tegen 87.114 in december 2022. Van die wachtplekken stond 55.390 (56,8%) langer dan de Treeknorm op een wachtlijst. De hoogste instroom zit in de basis-ggz, depressieve stemmingsstoornissen en trauma- en stressgerelateerde stoornissen.
ConstateringNederlandse Zorgautoriteit (NZa)
Toegang ggz niet verbeterd; aanmeldgesprek vaak te laat
De NZa constateert dat de toegang tot de ggz niet lijkt te zijn verbeterd en dat het aantal wachtplekken niet is afgenomen. Slechts 33% van de mensen krijgt binnen de Treeknorm een aanmeldgesprek; voor de behandeling zelf wordt 61% wel op tijd geholpen. De NZa wijst erop dat niet alle hulpvragen in de ggz thuishoren en verwacht dat aanbieders en verzekeraars afspraken maken om de toegang te verbeteren.
ConstateringNederlandse Zorgautoriteit (NZa)
Toegang ggz verder onder druk; Treeknorm overal overschreden
De NZa constateert in de Monitor Toegankelijkheid van Zorg (juli 2025) dat de toegang tot de ggz verder onder druk staat: voor alle diagnosegroepen wordt de Treeknorm overschreden (vier weken voor aanmelding, tien weken voor behandeling). Tegelijk daalt het aantal wachtenden in de verpleging en verzorging weer naar het niveau van 2022, en is in de medisch-specialistische zorg een lichte daling van de wachttijden zichtbaar.
ConclusieOnderzoeksraad voor Veiligheid (OVV)
OVV: ggz pas bij crisis rond EPA inzetten is te laat
De Onderzoeksraad voor Veiligheid concludeert dat het te laat is om de ggz pas in te zetten wanneer de crisis rond mensen met een ernstige psychische aandoening (EPA) al is uitgebroken: veiligheid begint ver voor de crisis. De Raad bepleit continuïteit, vaste gezichten en netwerkzorg, en onder meer domeinoverstijgende financiering en het breder beschikbaar maken van ggz-expertise om problemen rond onbegrepen gedrag te voorkomen.
ConclusieRIVM en Trimbos-instituut
Mentale gezondheid jongeren al jaren in de min
Het RIVM en het Trimbos-instituut concluderen dat de mentale gezondheid bij meerdere groepen al sinds vóór de coronapandemie achteruitgaat, vooral bij adolescenten (12-18 jaar), jongvolwassenen (16-25 jaar) en vrouwen. Psychische aandoeningen zorgen voor het grootste gezondheidsverlies in Nederland, en mensen moeten vaak lang wachten op hulp, waardoor klachten kunnen verergeren.