WB-26 · Bouwen

Woondeals: 2/3 betaalbaar, 30% sociale huur, 25% betaalbare koop

"Bij nieuwe woondeals streven we naar 2/3 betaalbaar, waarvan 30% sociale huur en 25% betaalbare koop. Dit kan per regio verschillen. Ook in relatief dure regio's zoals de Randstad is een woningtekort en zal meer geïnvesteerd en gebouwd moeten worden. Verder zijn ontwikkelaars vrij om te bouwen naar de behoefte van woningzoekers, of dit nu koop of huur is."

Wat de coalitiepartijen in hun programma's schreven

Programma-posities en hun lot in het akkoord

D66
afgezwakt
We leggen wettelijk vast dat bij nieuwbouw in elke gemeente minstens 30% sociale huur komt, zodat gemeenschappen in wijken gemengd blijven. Dit vraagt om regie. We maken goede afspraken over hoe woningen worden verdeeld en toegewezen.
Akkoord noemt 30% sociale huur als streven dat per regio kan verschillen; D66 wilde het wettelijk vastleggen voor elke gemeente.
VVD
afgezwakt
Wij willen veel meer huizen bouwen. Alle overige (projectmatige) betaalbaarheidseisen laten we in principe los om de bouw aan te jagen. Per regio bestaan bouwprojecten voor 25% uit betaalbare koopwoningen.
VVD-concessie aan CDA-positie
CDA
behouden
Het uitgangspunt is twee derde betaalbaar waarvan 30 procent sociale huur. Zo is er in elke gemeente altijd een derde vrije ruimte voor dure huur- en koopwoningen. Met speciale aandacht voor starters, gezinnen en ouderen.
Formulering letterlijk overgenomen
Wat de Kamer ermee deed

Kamerzaken die WB-26 raken

DatumSoortOnderwerpIndienerD66VVDCDAUitkomst
24-03-2026MotieGewijzigde motie van het lid Beckerman over waarborgen dat het aantal sociale huurwoningen niet afneS.M. Beckerman (SP)VTTAangenomen
24-03-2026MotieMotie van de leden De Hoop en Grinwis over sturen op 30% sociale huur en 37% woningen in het middensH.E. de Hoop (GroenLinks-PvdA)VVVAangenomen
16-03-2026MotieMotie van het lid Beckerman over waarborgen dat het aantal en het aandeel sociale huurwoningen niet S.M. Beckerman (SP)Ingediend — geen stemming
24-03-2026MotieMotie van het lid Clemminck over geen rijksbijdragen voor woningbouwprojecten in gemeenten die verdeD.R.F. Clemminck (JA21)TVTVerworpen
24-03-2026MotieMotie van het lid Beckerman over gemeenten die meer sociale huurwoningen realiseren dan het landelijS.M. Beckerman (SP)TTTVerworpen
24-03-2026MotieMotie van het lid Clemminck over in het Besluit volkshuisvesting opnemen dat twee derde van de nieuwD.R.F. Clemminck (JA21)TTTVerworpen
24-03-2026MotieMotie van de leden Nobel en Steen over voorrang op bestaande regelingen voor gemeenten die de doelstJ.N.J. Nobel (VVD)VVVAangenomen
24-03-2026MotieMotie van het lid Mooiman over vastleggen dat ook bij betaalbare koop de minimale instandhoudingsterJ. Mooiman (PVV)TTTVerworpen
Overige Kamerstukken — inbreng zonder stemming

Position papers, brieven, schriftelijke vragen en verzoeken die dit doel raken maar waarover de Kamer niet heeft gestemd.

DatumSoortOnderwerpIndiener
13-03-2026Brief regeringAntwoorden op vragen commissie over het Ontwerpbesluit tot wijziging van het Besluit bouwwerken leefomgeving, E. Boekholt-O’Sullivan
Duiding

Hoe Kamerzaken zich tot dit doel verhouden

Redactionele duiding bij Kamerzaken die dit doel raken — wat de uitkomst zegt over de uitvoering van het akkoord-doel.

AanscherpingAangenomen
Motie-De Hoop/Grinwis (GroenLinks-PvdA, ChristenUnie) verzoekt de regering om, wanneer een woningbouwregio een halfjaar na inwerkingtreding van de wet nog geen afspraken heeft gemaakt, te sturen op 30% sociale huur en 37% middensegment per gemeente in die regio. Dat voegt een terugvaloptie toe die de programmeringseis van WB-26 dwingender maakt als regionale afspraken uitblijven. De motie is aangenomen, met steun van D66, VVD en CDA.
AfzwakkingVerworpen
Motie verlaagt het voorgestelde aandeel sociale huur in de nieuwbouwprogrammering van 30% naar 25%, ten gunste van middenhuur en betaalbare koop. Akkoord-doel WB-26 noemt expliciet 30% sociale huur; deze motie wijkt daar naar beneden van af. Daarmee een afzwakking, geen aanscherping. De motie is verworpen (D66/VVD/CDA tegen); het akkoord-percentage van 30% blijft staan.
Verworpen — deze Kamerzaak heeft het akkoord-doel formeel niet veranderd. Het type hierboven beschrijft de bedoeling van de indiener, niet het resultaat.
AanscherpingAangenomen
Motie-Nobel/Steen (VVD, CDA) verzoekt de regering gemeenten die de doelstelling van minimaal 25% betaalbare koopwoningen halen, voorrang te geven bij bestaande regelingen. Dat koppelt een beloning aan het betaalbare-koop-percentage van WB-26 en versterkt de prikkel om dat te halen. De motie is aangenomen, met steun van D66, VVD en CDA.
AanscherpingVerworpen
Motie-Mooiman (PVV) verzoekt de regering vast te leggen dat ook bij betaalbare koopwoningen de minimale instandhoudingstermijn pas ingaat bij ingebruikname van de woning. Dat zou de betaalbaarheidsborging bij koop strakker maken. De motie is verworpen; D66, VVD en CDA stemden tegen.
Verworpen — deze Kamerzaak heeft het akkoord-doel formeel niet veranderd. Het type hierboven beschrijft de bedoeling van de indiener, niet het resultaat.
BevestigingVerworpen
Amendement wil terugvallen op de eenduidige regel '2/3 betaalbaar en 30% sociale huur op gemeentelijk niveau'. Geen aanscherping boven het akkoord, maar een poging het akkoord-doel te herstellen: de regering had via de Tweede nota van wijziging de sturing versoepeld (gemeenten mogen kiezen tussen ten minste 40% middensegment of 30% sociale huur). Vandaar 'bevestiging'. Waarneming: het amendement is verworpen, dus de versoepelde werkwijze van de regering blijft in stand.
Verworpen — deze Kamerzaak heeft het akkoord-doel formeel niet veranderd. Het type hierboven beschrijft de bedoeling van de indiener, niet het resultaat.
Voortgang en context

Wat de cijfers zeggen

Het doel betreft het aandeel betaalbaar — 2/3, waarvan 30% sociale huur en 25% betaalbare koop — in nieuwe woondeals. De Landelijke Monitor Voortgang Woningbouw (najaar 2025) maakt dit deels meetbaar via de geplande prijssegmentering van de plancapaciteit. Van de ruim 1,1 miljoen geplande woningen waarvan eigendomsvorm én prijsklasse bekend zijn, is 68% betaalbaar — net boven de 2/3-norm. Naar segment: 35% laagsegment huur, 15% middenhuur en 18% betaalbare koop; de resterende 32% is dure huur (6%) en dure koop (26%).

Tegen de akkoord-normen gehouden: de laagsegment huur ligt met 35% boven de 30%-norm voor sociale huur — de huurgrens van circa €900 voor dit segment valt samen met de sociale-huurgrens — maar de betaalbare koop blijft met 18% onder de 25%-norm.

Drie kanttekeningen. Dit is plancapaciteit — voorgenomen woningen, geen opgeleverde; plannen kunnen nog wijzigen of niet doorgaan. De percentages gelden alleen voor het deel van de plannen waarvan de prijsklasse al bekend is; niet alle gemeenten leveren dat aan, en voor latere jaren is het segment vaak nog open. En het betreft de hele planpijplijn tot 2044, niet alleen de woondeal-periode. De CBS-cijfers (82900NED) hieronder tonen ter aanvulling de bestaande verhouding koop/huur in de voorraad.

Woningbouw (netto toevoeging)
79.910woningen/jr
Periode: 2025
202482.204
202387.833
202289.802
202188.223
Gerealiseerde nieuwbouw
69.189woningen/jr
Periode: 2025
202469.129
202373.638
202274.560
202171.221
Saldo voorraadmutatie
70.428woningen/jr
Periode: 2025
202470.420
202378.819
202279.649
202179.250
Woningvoorraad totaal
8.275woningen
Periode: 2025
20248.204
20238.125
20228.046
20217.966
Gesloopte woningen
9.551woningen/jr
Periode: 2025
202411.814
20239.337
202210.559
20219.925
Huurwoningen totaal
3,5 mlnwoningen
Periode: 2025
20243,5 mln
20233,5 mln
20223,4 mln
20213,4 mln
Huur — woningcorporaties
2,3 mlnwoningen
Periode: 2025
20242,3 mln
20232,3 mln
20222,3 mln
20212,3 mln
Koopwoningen
4,8 mlnwoningen
Periode: 2025
20244,7 mln
20234,6 mln
20224,6 mln
20214,5 mln