WB-20 · Bouwen

Minstens 30 grootschalige nieuwbouwlocaties van nationaal belang

"We bouwen minstens 30 grootschalige nieuwbouwlocaties van nationaal belang verspreid over het land. Dat kunnen nieuwe wijken zijn, maar ook nieuwe steden. We werken met een totaalaanpak: wonen, werken, bereikbaarheid, groen en andere voorzieningen worden samen ontwikkeld. We zetten daarnaast in op 'straatje erbij' en 'wijkje erbij'."

Wat de coalitiepartijen in hun programma's schreven

Programma-posities en hun lot in het akkoord

D66
afgezwakt
D66 wil tien nieuwe steden bouwen, vooral bij bestaande steden of kernen en bij grote ov-knooppunten. Dit doen we met respect voor de natuur. En met oog voor architectonische en stedenbouwkundige kwaliteit. In deze nieuwe steden komen niet alleen nieuwe huizen. Minstens zo belangrijk zijn voorzieningen zoals huisartsen, scholen, parken, fietspaden en winkels.
D66's vlaggenschip afgezwakt
VVD
behouden
Bouwen, bouwen, bouwen: De manier om het woningtekort op te lossen is door meer te bouwen. Daarom gaan we vanuit het Rijk grote woonwijken met betaalbare huizen aanwijzen. We bouwen met sturing vanuit het Rijk dertig nieuwe grootschalige woonwijken en maken het voor gemeenten makkelijker om veel meer huizen te laten bouwen.
Aantal '30' letterlijk overgenomen
CDA
behouden
Het principe van 'straatje erbij' wordt uitgebreid tot een volwaardig programma voor 'buurtje erbij' of 'wijkje erbij', zodat jongeren in hun eigen dorp kunnen blijven wonen en we niet alleen huizen, maar ook gemeenschappen bouwen. Zo houden we sociale cohesie en het voorzieningenniveau op peil.
Wat de Kamer ermee deed

Kamerzaken die WB-20 raken

DatumSoortOnderwerpIndienerD66VVDCDAUitkomst
07-04-2026MotieMotie van de leden Flach en Grinwis over de mogelijkheden voor "een wijkje erbij" uitbreidA.J. Flach (SGP)TVVAangenomen
07-04-2026MotieMotie van het lid Nobel c.s. over grootschalige woningbouwlocaties expliciet als zwaarwegend nationaJ.N.J. Nobel (VVD)VVVAangenomen
31-03-2026MotieMotie van het lid Mooiman over toelichten welke doorbraaklocaties niet zijn geselecteerdJ. Mooiman (PVV)VVVAangenomen
Duiding

Hoe Kamerzaken zich tot dit doel verhouden

Redactionele duiding bij Kamerzaken die dit doel raken — wat de uitkomst zegt over de uitvoering van het akkoord-doel.

AanscherpingAangenomen
Motie-Flach/Grinwis (SGP, ChristenUnie) verzoekt de regering in de definitieve Nota Ruimte de mogelijkheid voor "een wijkje erbij" — kleinschalige uitbreiding aansluitend op bestaande kernen — te verruimen van maximaal 100 naar 200 woningen. Dat verruimt de ruimtelijke kaders voor woningbouw bij dorpen ten opzichte van de ontwerp-Nota Ruimte. De motie is aangenomen; VVD en CDA stemden voor, D66 tegen.
Begroting

De financiële uitgangssituatie (2025)

Deze begrotingsregelingen raken het beleidsterrein van dit doel, maar de cijfers betreffen 2025 — vóór dit coalitieakkoord. De begroting 2025 werd opgesteld onder het vorige kabinet; lees dit blok als nulmeting: de financiële uitgangssituatie die het kabinet-Jetten aantrof, niet de begroting van dit akkoord zelf. De eigen keuzes van dit kabinet worden pas zichtbaar in de begrotingen vanaf 2026. Een verschil tussen begroot en besteed betekent bovendien niet automatisch falen — niet-besteed geld kan zijn doorgeschoven naar latere jaren of teruggevloeid door achterblijvende aanvragen.

Grootschalige woningbouwgebieden (gebiedsbudget)
Begrotingsartikel 1.2 Woningbouw
Begroot €274,8 mlnBesteed €94,8 mlnVerschil −€180,0 mln
Vestigingsklimaat
Begrotingsartikel 1.2 Woningbouw
Begroot €68,8 mlnBesteed €58,0 mlnVerschil −€10,8 mln
Bron: Jaarverslag en Slotwet Ministerie van VRO 2025 (Kamerstuk 36945-XXII-1)
Voortgang en context

Wat de cijfers zeggen

Het doel betreft 30 grootschalige nieuwbouwlocaties van nationaal belang. CBS meet het aantal nieuwe woningen landelijk, niet het aantal locaties — de realisatie van die specifieke locaties wordt door het ministerie (BZK/VRO) gemonitord, niet door CBS. De nieuwbouwcijfers hieronder geven context: ze laten zien of de totale bouwproductie meebeweegt met de ambitie.

Woningbouw (netto toevoeging)
79.910woningen/jr
Periode: 2025
202482.204
202387.833
202289.802
202188.223
Gerealiseerde nieuwbouw
69.189woningen/jr
Periode: 2025
202469.129
202373.638
202274.560
202171.221
Saldo voorraadmutatie
70.428woningen/jr
Periode: 2025
202470.420
202378.819
202279.649
202179.250
Woningvoorraad totaal
8.275woningen
Periode: 2025
20248.204
20238.125
20228.046
20217.966
Gesloopte woningen
9.551woningen/jr
Periode: 2025
202411.814
20239.337
202210.559
20219.925