AM-24 · Aanpak overlast

Ernstigste overlastgevers in vreemdelingenbewaring en uitzetten

“We breiden het aantal verscherpt-toezichtlocaties (vtl) en vrijheidsbeperkende procesbeschikbaarheidslocaties (pbl) flink uit. De ernstigste overlastgevers worden waar mogelijk in vreemdelingenbewaring genomen en uitgezet.”

Europees kader

Wat het Europese recht hierover zegt

EU-instrument
EU-terugkeerverordening (voorstel) — Voorstel voor een verordening over wederzijdse erkenning van terugkeerbesluiten (afzonderlijk Commissievoorstel, geen onderdeel van de vijf pact-verordeningen)
Voorstel voor een nieuwe EU-terugkeerverordening met wederzijdse erkenning van nationale terugkeerbesluiten en verruimde mogelijkheden voor gesloten opvang voor uitzetting.
Bron raadplegen →
Wat de coalitiepartijen in hun programma's schreven

Programma-posities en hun lot in het akkoord

D66
behouden
Aparte gesloten opvang & snelle terugkeer
VVD
behouden
Criminele/overlastgevende zonder pardon uitzetten
CDA
behouden
Bewaring/HTL voor overlastgevers
Wat de Kamer ermee deed

Kamerzaken die AM-24 raken

DatumSoortOnderwerpIndienerD66VVDCDAUitkomst
18-06-2026MotieMotie van het lid Ceulemans over onderzoek naar bespoediging en vereenvoudiging van verplichte terugkeer van overlastgevende dakloze EU-migranten S. Ceulemans (JA21)TVVAangenomen
18-06-2026MotieMotie van het lid Ceulemans over bij rijksfinanciering van opvang van niet-rechthebbende dakloze EU-migranten inzet op terugkeer als voorwaarde hanteren S. Ceulemans (JA21)VVVAangenomen
17-06-2026MotieMotie van het lid Straatman over terrorismeveroordeelden in vreemdelingenbewaring plaatsenJ.C.G. Straatman (CDA)VVVAangenomen
17-06-2026MotieMotie van het lid Vondeling over het uitzetten van vreemdelingen bij wangedrag M. Vondeling (PVV)TTTVerworpen
17-06-2026MotieMotie van het lid Vermeer over politiegegevens en COA-cijfers over overlast en criminaliteit in en rond opvanglocaties per locatie openbaar, actueel en eenvoudig vindbaar maken H. Vermeer (BBB)–––Aangehouden
02-06-2026AmendementAmendement van het lid Ellian ter vervanging van nr. 30 over oprekken van de maximale insluitingstermijn in het verblijfsregime naar 15 uurU. Ellian (VVD)TVVAangenomen
01-06-2026AmendementAmendement van de leden Van Baarle en Westerveld ter vervanging van nr. 25 over een meldplicht bij het opleggen van een lockdownmaatregelS.R.T. van Baarle (DENK)VVVAangenomen
26-05-2026AmendementGewijzigd amendement van het lid Van der Plas ter vervanging van nr. 35 over de mogelijkheid om zakgeld dat aan een vreemdeling in bewaring wordt verstrekt, gebruiken voor het herstel van schade die door die vreemdeling is veroorzaaktC.A.M. van der Plas (BBB)VVTAangenomen
21-05-2026MotieMotie van het lid Westerveld over voldoende gespecialiseerde hulp voor mensen met psychiatrische problemen in de asielketen E.M. Westerveld (GroenLinks-PvdA)TTTVerworpen
21-05-2026AmendementAmendement van het lid Straatman over voorrang van de asielprocedure op het recht op ontvangen van bezoekJ.C.G. Straatman (CDA)VVVAangenomen
21-05-2026MotieMotie van het lid Vondeling over uitzettingsvluchten op Rotterdam The Hague Airport M. Vondeling (PVV)TTTVerworpen
21-05-2026MotieMotie van het lid Vondeling over de kosten van de uitzetting verhalen op de vreemdeling indien deze de uitzetting heeft gefrustreerd M. Vondeling (PVV)TVTVerworpen
21-05-2026AmendementAmendement van het lid Westerveld over een maximum termijn van een week bij het opleggen van een lockdownE.M. Westerveld (GroenLinks-PvdA)TTTVerworpen
21-05-2026AmendementAmendement van het lid Van der Plas over ophogen van de maximale duur van de proeftijd tot de duur van het verblijfC.A.M. van der Plas (BBB)TTTVerworpen
21-05-2026AmendementAmendement van het lid Ellian over oprekken van de maximale insluitingstermijn in het verblijfsregime naar 15 uurU. Ellian (VVD)–––Ingediend — geen stemming
21-05-2026AmendementAmendement van het lid Van der Plas over waarborgen van de veiligheid van het personeel en van personen die in een instelling verblijven als een vreemdeling in het beheersregime wordt geplaatstC.A.M. van der Plas (BBB)–––Ingediend — geen stemming
21-05-2026MotieMotie van het lid Van der Plas over vreemdelingen in vreemdelingenbewaring niet meer voorzien van luxeproducten C.A.M. van der Plas (BBB)TTTVerworpen
21-05-2026AmendementAmendement van het lid Van Baarle over het slechts opleggen van een lockdownmaatregel als minder ingrijpende maatregelen onmogelijk zijnS.R.T. van Baarle (DENK)TTTVerworpen
21-05-2026AmendementAmendement van het lid Van der Plas over de mogelijkheid om zakgeld dat aan een vreemdeling in bewaring wordt verstrekt, gebruiken voor het herstel van schade die door die vreemdeling is veroorzaaktC.A.M. van der Plas (BBB)–––Ingediend — geen stemming
21-05-2026AmendementAmendement van het lid Van Baarle over beperken van de maximale duur van de bevoegdheid om af te wijken van rechten op bewegingsvrijheid en dagbesteding tot vijf dagenS.R.T. van Baarle (DENK)TTTVerworpen
21-05-2026AmendementAmendement van het lid Van Baarle over een meldplicht bij het opleggen van een lockdownmaatregelS.R.T. van Baarle (DENK)–––Ingediend — geen stemming
21-05-2026MotieMotie van de leden Van Baarle en Westerveld over een onafhankelijke evaluatie van lockdownmaatregelen en uitzonderingsregimes in de vreemdelingenbewaring S.R.T. van Baarle (DENK)TTTVerworpen
21-05-2026AmendementAmendement van het lid Van Baarle over verkorten van de regeling waarmee beperkingen van bewegingsvrijheid en dagbesteding kunnen worden opgelegd tot een maandS.R.T. van Baarle (DENK)TTTVerworpen
21-05-2026MotieMotie van het lid Van Baarle over waarborgen dat problemen bij de overheid niet leiden tot het vergaand beperken van bewegingsvrijheid of dagbesteding S.R.T. van Baarle (DENK)TTTVerworpen
21-05-2026MotieMotie van het lid Van Baarle over het bestuursrechtelijke en humane karakter van vreemdelingenbewaring centraal stellen S.R.T. van Baarle (DENK)VTVAangenomen
21-05-2026AmendementAmendement van het lid Markuszower c.s. ter vervanging van nr. 15 over strafbaarstelling van illegaliteit met uitzondering van deelnemingsvormen anders dan plegerG. Markuszower (Groep Markuszower)TTTVerworpen
21-05-2026AmendementAmendement van het lid Van der Plas over ophoging van de geldboete en inhouding van zakgeld als disciplinaire maatregelC.A.M. van der Plas (BBB)TTTVerworpen
21-05-2026MotieMotie van het lid Van Baarle over de Kamer onverwijld informeren over het gebruik van uitzonderingsbevoegdheden in de vreemdelingenbewaring S.R.T. van Baarle (DENK)TTTVerworpen
21-05-2026MotieMotie van het lid Ceder over een invoeringstoets na twee jaar D.G.M. Ceder (ChristenUnie)VVVAangenomen
21-05-2026AmendementGewijzigd amendement van het lid Van der Plas ter vervanging van nr. 31 over opnemen van de veiligheid van het personeel en van personen die in een instelling verblijven als criteria voor de plaatsing van een vreemdeling in het beheersregime.C.A.M. van der Plas (BBB)VVVAangenomen
20-05-2026AmendementAmendement van de leden Ceulemans en Boomsma over het standaard onderbrengen van bepaalde categorieën vreemdelingen onder het beheersregimeS. Ceulemans (JA21)TTTVerworpen
20-05-2026AmendementAmendement van het lid Ellian over schappen van de beklagmogelijkheidU. Ellian (VVD)TVVAangenomen
20-05-2026AmendementAmendement van het lid Ellian over tot uitdrukking brengen dat er een proportionaliteitsafweging dient plaats te vinden als de directeur een lockdown afkondigtU. Ellian (VVD)VVVAangenomen
20-05-2026AmendementAmendement van het lid Ellian over het niet toestaan van mobiele telefoons in de vreemdelingenbewaringU. Ellian (VVD)VVVAangenomen
20-05-2026AmendementAmendement van het lid Vondeling over het strafbaar stellen van illegaal verblijf van vreemdelingenM. Vondeling (PVV)TTTVerworpen
19-05-2026AmendementAmendement van het lid Markuszower c.s. over strafbaarstelling van illegaliteit met uitzondering van deelnemingsvormen anders dan plegerG. Markuszower (Groep Markuszower)–––Ingediend — geen stemming
16-04-2026MotieMotie van het lid Ceulemans over alle mogelijkheden benutten om overlastgevende en criminele asielzoekers vast en uit te zetten S. Ceulemans (JA21)VVVAangenomen
16-04-2026MotieMotie van het lid Vondeling over overlastgevende asielzoekers het land uitzetten M. Vondeling (PVV)TTTVerworpen
25-03-2026AmendementGewijzigd amendement van de leden Vondeling en Wilders ter vervanging van nr. 30 over strafbaarstelling van illegaliteit met uitzondering van deelnemingsvormen anders dan plegerM. Vondeling (PVV)TTTVerworpen
23-03-2026AmendementAmendement van de leden Vondeling en Wilders over strafbaarstelling van illegaliteit met uitzondering van deelnemingsvormen anders dan plegerM. Vondeling (PVV)–––Ingediend — geen stemming
20-03-2026AmendementAmendement van het lid Ceder over het alleen gemotiveerd afwijken van een advies van een expert bij vreemdelingenbewaring van kinderenD.G.M. Ceder (ChristenUnie)TTTVerworpen
09-03-2026MotieMotie van de leden Boon en Wilders over denaturalisatie en gedwongen remigratie van personen met een dubbele nationaliteit die onherroepelijk zijn veroordeeld voor één enkel ernstig misdrijf M.C.H. Boon (PVV)TTTVerworpen
Overige Kamerstukken — inbreng zonder stemming

Position papers, brieven, schriftelijke vragen en verzoeken die dit doel raken maar waarover de Kamer niet heeft gestemd.

DatumSoortOnderwerpIndiener
02-07-2026Brief regeringWODC Incidentenmonitor 2025G. van den Brink
01-06-2026Brief regeringAppreciatie amendementen inzake Wijziging van de Wet terugkeer en vreemdelingenbewaring en enige andere wetten met het oog op het handhaven van de mogelijkheden om maatregelen te nemen ten aanzien van overlastgevende vreemdelingen, het verruimen van de mogelijkheden tot ongewenstverklaring en het verhogen van het strafmaximum van artikel 197 van het Wetboek van Strafrecht (novelle Wet terugkeer en vreemdelingenbewaring)(Kamerstuk 35501)G. van den Brink
08-05-2026Nota van wijzigingTweede nota van wijzigingG. van den Brink
31-03-2026Brief regeringWODC-rapport 'Schatting van het aantal onrechtmatig verblijvende vreemdelingen medio 2018-2019 tot medio 2022- 2023’G. van den Brink
16-03-2026Schriftelijke vragenHet opheffen van vreemdelingenbewaring van een criminele vreemdelingen wegens vermeend ‘inhumane’ opeenvolgende IBS-periodes.S. Ceulemans (JA21)
Voortgang en context

Wat de cijfers zeggen

Externe data uit CBS Statline die dit doel raakt.

Derdelanders — illegale aanwezigheid vastgesteld — Derdelanders; illegaal aanwezig
Onder derdelanders van wie de illegale aanwezigheid is vastgesteld wordt verstaan: derdelanders van wie is vastgesteld dat zij zich op Nederlands grondgebied bevinden en die niet of niet meer voldoen aan de…
CBS Statline 84612NED
3.955personen
Periode: 2025
20243.995
20236.520
20225.510
Derdelanders — verplichting tot vertrek — Derdelanders; verplichting tot vertrek
Een derdelander die geen recht (meer) heeft op verblijf krijgt een terugkeerbesluit.
CBS Statline 85333NED
31.180personen
Periode: 2025
202419.055
202321.270
202215.740
Derdelanders — aantoonbaar vertrek — Derdelanders; aantoonbaar vertrek
Het gaat hier om derdelanders die aantoonbaar zijn vertrokken (zelfstandig of gedwongen).
CBS Statline 85334NED
4.965personen
Periode: 2025
20244.215
20235.745
20223.565
Externe toetsing

Wat onafhankelijke instanties constateren

Bevindingen uit rapporten van onafhankelijke instanties die dit doel raken. Het dashboard geeft ze onverkort weer — het oordeel is van de instantie zelf, niet van TRNKL. Waar de bewindspersoon weersproken of toegezegd heeft, staat dat erbij.

ConstateringInspectie Justitie en Veiligheid
Leefomstandigheden en rechtspositie HTL Hoogeveen verbeterd maar nog onvoldoende
De Inspectie Justitie en Veiligheid constateert dat de leefomstandigheden en veiligheid voor asielzoekers en statushouders op de handhavings- en toezichtlocatie (HTL) in Hoogeveen verbeterd zijn, maar heeft nog steeds zorgen over de leefomstandigheden van bewoners en de positie van medewerkers. De HTL is een complexe omgeving omdat bewoners met ernstige gedragsproblemen, vaak in combinatie met psychische of verslavingsproblematiek, in een semi-gesloten setting zitten zonder de wettelijk vastgelegde regels van een gevangenis. Medewerkers moeten constant schakelen tussen begeleiding en beheersing. De Inspectie vindt de HTL ongeschikt voor het verblijf van minderjarigen en steunt de plaatsingstop voor alleenstaande minderjarige vreemdelingen zolang de locatie en medewerkers onvoldoende toegerust zijn.
Inspectie Justitie en Veiligheid · Brief Handhaving en Toezichtlocatie Hoogeveen · 20-04-2026
ConstateringWODC
Monitor incidenten en misdrijven COA-bewoners 2017-2024
Het WODC publiceert sinds 2022 jaarlijks een Monitor Incidenten en Misdrijven onder bewoners van COA- en crisis-noodopvanglocaties, aangevuld met verdiepende studies. Het programma brengt in kaart hoe vaak asielmigranten betrokken zijn bij incidenten op opvanglocaties en hoe vaak zij verdacht worden van misdrijven gedurende hun verblijf op deze locaties. De verdiepende studie uit 2024 richtte zich op achtergrondkenmerken van betrokkenen bij incidenten en verdachten van misdrijven, terwijl een lopend derde onderzoek zich richt op de invloed van kenmerken van opvanglocaties en samenstelling van de bewonersgroep op het gedrag van bewoners.
WODC · Monitor incidenten en misdrijven onder bewoners van COA-locaties (Cahier 2025-04) · 01-01-2025